Na jaren van stabiele aantallen neemt het aantal gewone zeehonden af. De terugloop van deze belangrijke toppredator kan grote gevolgen hebben voor het evenwicht in het Waddengebied. Dierenartsen van het WEC (voorheen Zeehondencentrum Pieterburen) en onderzoekers van Universiteit Utrecht starten een onderzoek naar deze afname. Het onderzoek wordt mogelijk gemaakt dankzij steun van het Wereld Natuur Fonds Nederland (WWF-NL).
Tellingen
Onderzoekers tellen elk jaar de zeehonden in het Waddengebied, zowel in Nederland als in Duitsland en Denemarken. De afgelopen jaren worden er steeds minder gewone zeehonden geteld, terwijl dat aantal hiervoor jarenlang ongeveer gelijk is geweest. Extra opvallend is dat er wel veel pups geboren worden, maar veel van hen lijken in hun eerste levensjaar te verdwijnen.
Lichamelijk onderzoek
Wat hier precies de oorzaak van is, is nog niet duidelijk. Daarom wordt daar op verschillende manieren onderzoek naar gedaan. Een van die manieren is om de lichamen van gevonden dode zeehonden te onderzoeken. Zo’n onderzoek heet een necropsie. Door veel necropsies uit te voeren, en de gegevens daarvan te verzamelen, kunnen wetenschappers erachter komen waar zeehonden de afgelopen decennia aan bloot zijn gesteld.
Het onderzoeksproject
Onze dierenartsen onderzoeken al sinds 2012 dode zeehonden op een vaste manier. Hierbij gaat het zowel om dieren die dood zijn gegaan tijdens het opvangproces, als dieren die dood zijn gevonden langs een groot deel van de Nederlandse kust. Dit zijn gemiddeld 100 dieren per jaar. Zo zijn er resultaten verzameld van zo’n 2.300 zeehonden. Vanwege een gebrek aan tijd en financiering konden deze resultaten nog niet worden geanalyseerd.
Ook aan de Universiteit Utrecht worden zeehonden onderzocht. Door de resultaten van Zeehondencentrum Pieterburen en Universiteit Utrecht te combineren, analyseren en vergelijken ontstaat een completer beeld. Zo hopen onderzoekers van beide organisaties samen te ontdekken waar zeehonden in Nederland door de jaren heen allemaal aan zijn blootgesteld, en mogelijk ook waarom gewone zeehonden lijken te verdwijnen.
Dit onderzoek kan van start gaan door steun van het Wereld Natuur Fonds Nederland (WWF-NL). Volgens hen is het van groot belang om meer inzicht te krijgen in het ecosysteem van de Waddenzee.
Kirsten Haanraads, Hoofd Nederland Programma van WWF-NL, licht toe: “De gewone zeehond is de kanarie in de kolenmijn voor de Waddenzee. Na 40 jaar succes door het terugdringen van jacht en vervuiling krimpt de gewone zeehondenpopulatie weer. Wij hopen dat de uitkomsten van het onderzoek ons kunnen leren hoe we meer kunnen betekenen voor de gewone zeehond en alles wat leeft in de Waddenzee.”
Gezondheid van de Waddenzee
De gezondheid van de zeehonden is namelijk ook belangrijk voor de rest van de Waddenzee. Zeehonden staan in Nederland namelijk aan de top van het voedselweb in zee. Als er iets aan de hand is met de andere wezens in het voedselweb, kan dat invloed hebben op de zeehonden, en andersom. De gezondheid van zeehonden en de gezondheid van de Waddenzee als geheel zijn dus nauw met elkaar verbonden. Daarom kunnen onderzoekers veel over de Waddenzee leren door necropsies uit te voeren. Vervolgens kan die kennis hopelijk worden gebruikt om de omstandigheden in de Waddenzee, en dus die van zeehonden, te verbeteren.
Wist je dat...
Het aantal zeehonden al sinds 1975 elk jaar wordt geteld? Dit voert de Trilateral Seal Expert Group (TSEG) uit, voor zowel gewone als grijze zeehonden.
Kijk hier voor de meest recente tellingen van gewone zeehonden.