Interview met Maeike Schraa van IVN

Handen in de modder
Maeike vertelt: “IVN is een vereniging die jong en oud laat beleven hoe belangrijk de natuur is. Voor planten en dieren, maar ook voor ons als mensen. We vergeten wel eens dat wij deel uitmaken van die natuur. IVN wil mens en natuur weer dichter bij elkaar brengen. Dat doen we door allerlei activiteiten te organiseren, zoals cursussen en campagnes, en door projecten te ontwikkelen. Daarbij staat altijd het zelf doen, ontdekken en beleven centraal. Je wordt niet voorgelezen uit een schoolboekje of bekijkt plaatjes, maar je gaat zelf de natuur in, met je handen in de modder. Dat vinden wij belangrijk, want dat onthoud je. We werken niet alleen samen met scholen, maar bijvoorbeeld ook met zorginstellingen, in buurten en met bedrijven. We werken ook veel met en voor overheden. Onze vereniging telt ongeveer 170 professionals, 27.000 leden en 160 vrijwilligersafdelingen verspreid door het hele land.”

Je vertelt dat jullie als organisatie al veel activiteiten organiseren, heb je hier ook voorbeelden van?
Maeike: “We hebben brede bekendheid verworven met onze Tiny Forest®, een inheems bosje op tennisbaan-formaat met een hoge biodiversiteit. Een Tiny Forest is een voorbeeld waarin je ziet hoe we vergroening, biodiversiteit en CO2-uitstoot verbinden aan educatie. Een Tiny Forest wordt namelijk vaak met en bij een school geplant, er hoort ook een lesprogramma bij. Daarnaast zorgen de leerlingen ook zelf voor het bos dat ze hebben geplant, zo houden ze bij welke dieren en planten er leven. Groene schoolpleinen is ook een voorbeeld van hoe wij werken: samen met leerlingen, leerkrachten en een hovenier ontwerpen we een natuurlijke en uitdagende ruimte die gebruik wordt voor lessen als rekenen en taal. Goed voor klimaat, biodiversiteit én de ontwikkeling van kinderen.

Daarnaast zijn we bijvoorbeeld ook coördinator educatie in alle Nationale Parken, zo ook in Nationaal Park Lauwersmeer. En met de IVN Natuurschool gaan we met schoolklassen op pad, het Wad in en op. Vissen en planten bekijken en al doende leren over het ontstaan van het Waddengebied.”

Wat voor samenwerking heeft IVN met het Werelderfgoedcentrum Waddenzee?
“In dit stadium hebben we vooral een adviserende rol. Na de opening kun je als bezoeker naar de experience waar je het ecosysteem van de Waddenzee ontdekt. Samen met het Werelderfgoedcentrum Waddenzee bekijken we nu welke verhalen we gaan vertellen en we adviseren hierbij hoe we dit kunnen vertalen naar educatie.

We houden daarbij ook rekening met de ontwikkeling van onze toekomstige schoolprogramma’s. Wij willen dat kinderen én volwassenen echt gaan beleven, voelen, proeven en ruiken wat het betekent om onderdeel uit te maken van het grote systeem van de Waddenzee. Wij hebben de kennis en ervaring om de inhoud over te brengen op de bezoekers en leerlingen.”

Hoe gaat deze samenwerking er in de toekomst uit zien als het Werelderfgoedcentrum er staat?
“Ook op de langere termijn willen we samenwerken op het gebied van educatie. We worden educatief partner van het Werelderfgoedcentrum. Dat betekent dat we programma’s en projecten ontwikkelen voor scholen en andere bezoekers. We zullen niet álle educatie zelf verzorgen, we kijken ook naar wat er al gebeurt. Waar kunnen we iets toevoegen of verbeteren. We vinden het belangrijk om af te stemmen met aanbieders van educatie en belevenissen in het Waddengebied. Denk aan Staatsbosbeheer, maar ook ondernemers die vistochten, vaartochten of wadlooptochten doen. We willen niet concurreren, maar juist samenwerken en kijken hoe wij elkaar kunnen versterken. Dat is ook een van onze rollen straks bij, en in samenwerking met, het Werelderfgoedcentrum.”

Kun je iets vertellen over de educatieve programma’s die het IVN met het WEC aan het ontwikkelen is? “We kijken eerst naar wat er al is, want dat doen we niet opnieuw. Wat ontbreekt is juist voor ons interessant om een programma voor te ontwikkelen. We willen, naast omwonenden en toeristen, graag schoolklassen (basisonderwijs en voortgezet onderwijs) naar het Werelderfgoedcentrum trekken om het Wad te ervaren, in de experience én in en op het Wad zelf natuurlijk.

Uit onderzoek blijkt dat als je kinderen in aanraking brengt met natuureducatie, ze later bewuster gedrag vertonen richting duurzaamheid en natuur. Dát is het belang van (natuur)educatie en dat kunnen we gezamenlijk bieden in het Werelderfgoedcentrum. Je moet mensen onderdompelen in het Wad – letterlijk en figuurlijk. Zo wordt men onderdeel van de Waddenzee ‘familie’, educatie speelt hierin een cruciale rol.”